عبد الحسين شهيدى صالحى
21
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
قرن دوم تفسير عكرمه ، اثر ابو عبد الله عكرمه ( 20 - 100 يا 105 ق ) فرزند عبد الله بربرى مدنى غلام ابن عباس از مفسران تابعين و مشاهير دانشمندان علوم قرآن در قرن اول هجرى . وى از مردم مغرب بود تفسير و علوم قرآن را از مولاى خويش ابن عباس و حضرت امير المؤمنين على ( ع ) و به قول ابن حجر در تهذيب التهذيب ( 7 / 234 ) از حضرت امام حسن ( ع ) نيز فراگرفته است . هنگامى كه ابن عباس مرد ، عكرمه همچنان غلام او بود ، سپس على بن عباس عكرمه را به چهار هزار دينار به خالد بن يزيد فروخت . عكرمه به او گفت علم پدر خود را به چهار هزار دينار فروختى ؟ على بن عباس معامله را فسخ نمود و عكرمه را آزاد كرد . عكرمه مىگفت چهل سال كسب علم نمودم و نيز من درب منزل ابن عباس فتوا مىدادم و ابن عباس در درون خانه بود . ابن عساكر از قول الشعبى نقل نموده . ما بقى احد اعلم بكتاب الله عزّ و جلّ من عكرمة و همچنين از قول قتاده مىنويسد : اعلم الناس بالحلال و الحرام الحسن ( ع ) و اعلمهم بالمناسك عطاء ابى ريّاح و اعلمهم بالتفسير عكرمة . عكرمه در بسيارى از بلاد اسلامى به سير و سياحت پرداخت و در اكثر شهرها تفسير و علوم قرآن تدريس مىكرد و شاگردان بسيارى در مدرس او تربيت يافتند . تفسير عكرمه مانند بسيارى از تفاسير صدر اول اسلام به شيوهء روائى است و طى تفسيرهاى سنى و شيعه بسيارى نقل گرديده است . منابع : الاعلام ، 4 / 244 ؛ تاريخ دمشق ، ابن عساكر ، 17 / 140 - 152 ؛ التفسير و المفسرون ، 1 / 107 ؛